Danas je Velika subota, drugi dan hrišćanske žalosti

Veliku subotu, drugi dan hrišćanske žalosti, obeležavaju pravoslavna crkva i vernici. Taj dan Hristos je proveo u Hadu, pa se obeležava u molitvi i tišini. Po završenoj Liturgiji jede se hleb i pije voda.

Na taj, poslednji dan Nedelje stradanja i smrti vernici celivaju plaštanicu na Hristovom grobu koja se na Veliki petak svečano iznosi pred pravoslavne oltare i krajem dana u subotu, pred slavlje Vaskrsenja, uz poseban ritual ophoda oko crkve unosi u oltar.

Veliku subotu, drugi dan Hristove žalosti i dan koji u narodu nosi još i naziv Strašna subota. Ovo je dan kada je, prema predanju, Isus Hristos sišao u Had da propoveda Jevanđelje dušama preminulih.

Ponoćnom Vaskršnjom liturgijom završavaju se dani žalosti i počinje praznik Vaskrsenja. Sveštenici u pravoslavnim hramovima se u znak vaskršnje radosti i pobede nad smrću presvlače u svete odežde i u osvetljenoj crkvi čitaju Jevanđelje o radosnoj vesti anđela. Početak vaskršnjeg slavlja oglašava se zvonima na pravoslavnim hramovima koja prvi put zvone posle dana žalosti kada se, umesto liturgija, služe carski časovi, a bogosluženja najavljuju drvenim klepalima.

Velika subota označava kraj starog veka, koji je bio obeležen slavljenjem subotnjeg dana, i početak novog veka u kojem se slavi dan Hristovog Vaskrsenja. Ovog dana završavaju se pripreme neophodne za proslavu Vaskrsa sutradan. Sprema se kuća, priprema se odeća, a neki vernici tada farbaju jaja.

U nekim krajevima zemlje, poput Homolja, priprema se poseban kolač zvan vaskršnjak, ukrašen bosiljkom, zajedno s manjim kolačima, dok se u jugoistočnom Banatu pripremaju posebni kolačići koji se nakon bdenija nose na groblje. Na Veliku subotu ne rade se fizički poslovi po bašti ili polju, žene ne treba da šiju ili rade ručne radove, a nije dobro započinjati nove poslove.