Danas je Petrovdan

Srpska pravoslavna crkva i njeni vernici danas slave Dan svetih apostola Petra i Pavla, praznik koji je u našem narodu poznat pod imenom Petrovdan. I ovaj praznik prate i brojni običaji.

Sveti apostoli Petar i Pavle smatraju se prvim propovednicima i učiteljima, a prema predanju, zaslužni su za krštenje prvih vernika i njihovo prevođenje u hrišćanstvo. U crkvi Svetog Petra i Pavla u Rimu čuvaju se verige Svetog Petra kao znamenje snage svetitelja u koje ga je okovao car Irod. Prema predanju, verige su same spale sa ruku i nogu svetitelja na pojavu anđela Božjeg. Sveti apostol Pavle rodom je iz Tarsa i bio je najpre farisej Savle i veliki progonitelj hrišćana.

Predanje kaže da je oko deset godina bio mlađi od Hrista, poverovao je u njegovu propoved i postao jedan od navećih propovednika i teologa prve hrišćanske crkve. Oba svetitelja pogubio je u Rimu car Neron, veliki progonitelj hrišćana. Po carevoj naredbi, Petar je trebalo da bude raspet na krstu, ali je smatrao da je nedostojan da bude pogubljen kao Hrist, pa je tražio da bude raspet s glavom nadole. Pavla, koji je bio rimski državljanin, nisu razapeli, ali mu je odrubljena glava istog dana kada je raspet Petar. Petrovdanskim slavljem završava se Petrovski post i počinje pričest vernika koji su poštovali pravila predviđena kanonom Svete Crkve i važno je tog dana prisustvovati Liturgiji.

Običaji i verovanja

Pošto se na Petrovdan završava višenedeljni Petrovski post, domaćice pripremaju bogat ručak. Na stolu se posle posta ponovo nalaze mrsna jela, pečenje, domaće pite, kolači i sezonsko voće. Posebno mesto u narodnim običajima imaju prve letnje jabuke, poznate kao petrovače.

Naši preci smatrali su da je Petrovdan praznik koji treba provesti u miru, slozi i molitvi. Zato se izbegavalo obavljanje teških poslova u polju, oranje, kopanje i drugi naporni fizički radovi. Verovalo se da praznik treba posvetiti porodici i Bogu, jer će tako godina biti uspešnija i rodnija.

Kod Srba postoji običaj da se uoči ovog velikog praznika pale lile, koje se prave od mlade kore divlje trešnje ili breze. Obično se to radi na mestima gde se narod okuplja, na trgovima, raskršćima i u tome učestvuju deca i omladina. Paljenje vatre i lila simbol je vremena kada su carevi progonili i mučili hrišćane, vezujući ih za drvene stubove, natapajući ih smolom i paleći ih.